[Anasayfa] [Hakkımızda] [Dosya] [İletişim] [Sendika.Org]
 
Ülke Arşivi:
· Arjantin
· Bolivya
· Brezilya
· Dominik Cumhuriyeti
· Ekvador
· El Salvador
· Guatemala
· Guyana
· Haiti
· Honduras
· Kolombiya
· Kostarika
· Küba
· Latin Amerika Genel
· Meksika
· Nikaragua
· Panama
· Paraguay
· Peru
· Porto Rico
· Surinam
· Uruguay
· Venezüella
· Şili


Tema Arşivi:
· Anti-ALCA & Anti-Kapitalizm hızlı okuma 7 günde ingilizce Dizi izle,full dizi izle,
· Ekoloji & Tarım escort escort bayan istanbul escortbets10seo linux hack
· Emperyalizm, Direniş & Kıtasal Bütünleşme
· Gençlik hareketleri
· Kadın & Cinsel Özgürlük Hareketleri
· Kamulaştırma
· Seçimler & Partiler
· Toplumsal Eğitim & Toplumsal Sağlık
· Yerli Halklar & Otonomi
· İnsan Hakları
· İsyan, Devrim & Sosyalizm


Yazar Arşivi:
· Alan Woods
· Christian Parenti
· Cüneyt Göksu
· Eduardo Galeano
· Federico Fuentes
· Fidel Castro Ruz
· Güneş Çelikkol
· James Petras
· Metin Yeğin
· Tom Lewis



Kolombiya’da su hakkı mücadelesi – Soner Torlak
- - 08 Mayıs 2009

Kolombiya sokakları mart ayının son haftasında Latin Amerika'nın dört bir yanından gelen yüzden fazla toplumsal hareketin temsilcilerinin katıldığı Halkın Kalkınma Alternatifleri Meclisi toplantısına şahit oldu. Amerikalar Arası Kalkınma Bankası (IADB)'nın kuruluşunun ellinci yılına denk gelen günde toplanan ve "IADB: Eşitsizliğin Finansmanında 50 Yıl, Yeter!" sloganıyla sokakları inleten toplumsal hareket bileşenleri, bir yandan sokaklarda gösteriler düzenleyip sloganlar atarken diğer yandan da onlarca atölye ve söyleşiyi örgütledi. 


Latin Amerika'da ABD'nin darbeler ve vesayet rejimleri eliyle pompaladığı neo-liberal reformların kıta ülkelerinin bütçelerinde, halklarının yaşamlarında yarattığı tahribata dikkat çeken etkinlikleriyle Halkın Kalkınma Alternatifleri Meclisi, Venezüella devlet başkanı Hugo Chavez'in başını çektiği Güney Bankası ve Bolivya, Küba, Dominik Cumhuriyeti, Honduras, Nikaragua ve Venezüella'nın katılımcısı olduğu Latin Amerika'nın Bolivarcı Alternatifi (ALBA) Bankası'nın güçlendirilmesi ve kıtada kâr amacı gütmeyen ticaret antlaşmaları yapılması çağırısında da bulundu.


1960 yılında Amerikalar Arası Kalkınma Bankası'nın kurulmasından bu yana sadece kıta ülkelerinin ABD'ye ve uluslararası finans kuruluşlarına olan toplam borcu 237 milyon $'dan 43 milyar $'a yükseldi. Bu tür bir astronomik borç yüküne karşı isyanın Kolombiya'da dillendirilmesi ise kesinlikle tesadüf değil. Zira tek başına Kolombiya'nın dış borcunun yüzde 41'inden IADB'nin Kolombiya şubesi sorumlu ve bu rakam her Kolombiya vatandaşının 2.500 $ borçlu olmasına karşılık geliyor.


IADB, sadece emperyalist merkezlere borçlandırma vasıtasıyla kaynak aktaran bir kurum değil, aynı zamanda Kolombiya'da kamusal eğitim, sağlık kurumları ve bankaların özelleştirilmesine dönük dezenformasyon ve manipülasyona dayalı kamuoyu kampanyalarını fonlayan en önemli kurum olma özelliğini de taşıyor. IADB, Kolombiya'nın tarımının tasfiye edilmesinden ve bugün ülkenin tarımsal gıda ihtiyacının yüzde 90'ını ithal etmek zorunda kalmasından da birinci dereceden sorumlu.


Halkın Kalkınma Alternatifleri Meclisi katılımcılarından Diego Rodríguez'in söylediklerine kulak vermekte fayda var: "Amerikalar Arası Kalkınma Bankası (IADB), hem bireysel hem kolektif ekonomik ve toplumsal sürdürülebilir kalkınmayı sağlamak hedefiyle yola çıktığını iddia eden bir kurum. O zaman şunu sormakta bir sakınca yok: Nasıl oluyor da bu amaçla yola çıkan ve bünyesinde yüzlerce uzman barındıran bir kurum aradan elli yıl geçtikten sonra hala kıtada yoksulluk, mahrumiyet ve eşitsizliğin tehlikeli boyutta olduğunu söyleyebiliyor?" 


Su Hakkı Mücadelesi


Öte yandan Halkın Kalkınma Alternatifleri Meclisi, IADB'nin Kolombiya'da suyun kademeli biçimde özelleştirilmesi sürecinde oynadığı rolün de açığa çıktığı bir döneme denk geliyor. 1993 yılında başlayarak 2005 yılına kadar süren Latin Amerika ülkelerindeki suyun özelleştirilmesi girişimleri, yerli topluluklarının kaliteli suya ulaşamamasına, salgın hastalıkların hortlamasına ve en temel insan hakkı olan temiz suya erişme hakkının sistemli biçimde gasp edilmesine yol açmanın yanı sıra IADB'nin su projeleri vasıtasıyla ülkeleri 5.3 milyar $'lık devasa bir borcun altına sokmasıyla sonuçlanmış durumda.  


Bu borcun büyük kısmının IADB'nin verdiği krediler vasıtasıyla Latin Amerika ülkelerinde suyun özelleştirilmesi önündeki yasal engellerin kaldırılması ve su kaynaklarını işletme hakkının özel girişimlere devredilmesi için baskı yapması sonucunda ortaya çıktığını da söylemek gerekiyor. Temiz suya erişim üzerine yayınlanan raporlar, IADB'nin bu "akçeli" baskısının Latin Amerika'daki dar gelirli vatandaşların içme suyuna ihtiyaçları oranında erişmelerinin imkânsız hale geldiğine işaret ediyor. 


Meclis bileşeni toplumsal hareket temsilcileri, IADB'nin tasarrufunda bulunan yüzmilyonlarca dolarlık kaynağı, kamusal sağlık ve temiz suya erişim projeleri için seferber etmediğinin altını çizerken, Meclis'e katılan Toplumsal Cinsiyet Hareketi, IADB'nin 2003 ila 2006 yılları arasında kaynağının sadece yüzde 1'ini kadın/ana/çocuk sağlığı ve HIV/AIDS'ten korunma projelerine aktardığını söylüyor. Çevreci örgütler ise IADB'yi zehirli maddelerle ilişkili yatırımları nedeniyle bir milyar dolardan fazla parayı çarçur etmekle suçluyor.   


Amerikalar Arası Kalkınma Bankası (IADB)'na 21 tanesi Amerika kıtası dışında olmak üzere 49 ülke üye. Bankanın karar alma mekanizmalarında Latin Amerika ülkelerinin yüzde 50'ye yakın etkinliği varken, ABD tek başına yüzde 30'luk oy hakkını elinde bulunduruyor. 1996 ila 2002 yılları arasında IADB'nin Arjantin, Honduras ve Bolivya'da su işletimini denetimine alan ulusötesi su şirketlerine 523.7 milyon $ aktardığı biliniyor. Ancak yine Kolombiya'nın IADB'nin suyun özelleştirilmesine dönük politikalarından en fazla etkilenen ülke olduğu ve 15 yıl içinde bu ülkede su yönetimi ve denetiminin yarısının özelleştirildiği görülüyor.


Kolombiya'da IADB destekli su özelleştirmesi


Kolombiya'da 1993 yılında çıkartılan 142 no'lu yasa ile Kongre, özel şirketlerin kamusal kurumları işletmesinin önünü açarken, yoksul yerleşim birimlerine dönük devlet yardımlarını da azaltıyordu. Bu kapsamda ilk özelleştirilen şirket Aguacar'daki kamuya ait su şirketi Cartagena oldu. Dünya Bankası'nın fonlarıyla gerçekleştirilen bu özelleştirme sonucunda bölgede suyun denetimi ve yönetimi İspanyol-Fransız ortaklığındaki bir şirkete verildi. 2004 yılına gelindiğinde Kolombiya'da 125 özel ve 48 kamu-özel ortaklığında su şirketi bulunuyordu.


Suyun özelleştirilmesinin en çarpıcı örneklerinden biri ise Pereira'da yaşandı. Halkın büyük oranda yoksulluk içinde yaşadığı bu şehirde, suyun yanı sıra telefon, elektrik ve çöp toplama hizmeti de veren kamusal işletme, verdiği diğer hizmetlerden sağladı kârları, yoksul mahallelere ucuz su hizmeti sunmak doğrultusunda kullanıyordu. Bu işletmenin özelleştirilmesi sonrasında yoksul mahallelerde suyun fiyatı yüzde 238 oranında arttı, yüzlerce hane, suyun tüketim bedelini karşılayamadığı için temiz suya ulaşamaz hale geldi, bölgede salgın hastalıklar ortaya çıktı. Öte yandan bu işletme dahilinde çalışan sendika temsilcileri katledildi ya da sindirildi.


Bütün bu süre dâhilinde Dünya Bankası ve IADB, Kolombiya hükümetine suyun tamamen özelleştirilmesi için kullanılmak üzere 145 milyon $ kredi sağladı. Bugüne gelindiğinde Kolombiya'da başkent Bogota'daki Bogota Su ve Kanalizasyon Şirketi (EAAB) dışında tamamı kamuya ait olan hiçbir su işletmesi kalmamıştı. 300bin haneye hizmet veren bu şirketle ilgili bir açıklama yapan dönemin Dünya Bankası Su Masası Şefi Menahem Libhaber, "EAAB iyi ve saygıdeğer bir şirket. Güzel bir biçimde, maaşlar çok fazla, çalışanlarına eğitim ve sağlık dâhil pek çok sosyal güvence sağlıyor. Ben de sosyalizmden yanayım ancak bu büyük bir gider kalemi, insanlar faturalarını ödeyemezler. Bu nedenle bu şirkete özel teşebbüs ortaklığı gerekiyor" diyordu.


2001 yılında yayınlanan bir rapora göre, EAAB, başta Bogota'daki yoksul mahallelere dönük olmak üzere kamusal hizmetlere kendi kârından 180 milyon $ aktarmıştı ve Kolombiya'nın su sektöründe yüzde 40'lık paya sahipti. 2002'de Cali su işçileri sendikası SINTRAEMCALI, kendi şehirlerinde suyun özelleştirilmesine karşı verdiği mücadeleyi kazanmıştı. EAAB'nin merkezi yönetim binasını 35 gün boyunca işgal altında tutan işçilerin bu direnişi, EAAB'nin özelleştirilmesini engelledi. 


"Temiz suya ulaşmak, bir insan hakkıdır"


Nihayetinde Kolombiya'da bugün gelinen noktada, Dünya Bankası ve IADB'nin suyun özelleştirilmesine dönük yatırımları, kredileri, vergi düzenlemelerine ve hukuki prosedürlere dönük dayatmaları sonucunda Kolombiya halkının yüzde 30'u temiz suya erişemiyor. Temiz suya erişilen yerlerde ise suyun fahiş fiyatı, halkı ihtiyacından az su kullanmaya zorluyor.


Halkın Kalkınma Alternatifleri Meclisi, aynen 2004 yılında Uruguay'da gerçekleştirilebildiği üzere, temiz suya ulaşmanın Kolombiya anayasasında temel bir insan hakkı olarak tanınması için de çağrıda bulundu. Aslında Kolombiya'da EAAB'nin özelleştirilmesinin engellenmesinden bu yana "temiz suya ulaşmanın bir insan hakkı olduğunun anayasaya girmesi" için bir referandum düzenlenmesi mücadelesi veren çeşitli toplumsal hareketler de bulunuyor. Bu mücadelenin başını Ecofondo ve Referanduma Destek Komitesi çekiyor.


İşçi sendikaları, çevreciler, tüketici örgütleri, yerli topluluk tensilcileri ve öğrenci derneklerinin bir araya gelerek oluşturduğu bu örgütlenmeler, Uruguay'dakine benzer bir referandumla temiz suya ulaşmayı bir insan hakkı kılabilmek adına 2007 yılından bu yana oldukça ciddi bir örgütlenme sürecini hayata geçirmeyi başarabildiler. Şu anda 2 milyona yakın imzaya ulaşan Referanduma Destek Komitesi, eğer Kolombiya nüfusunun yüzde 5ini daha bu imza kampanyasına katabilirse, hükümete referanduma gitmesi için çağrıda bulunabilecek.


Kolombiya hükümeti ise bu tür bir referandumun "açık ve uygun olmadığını" belirterek, referandumun yapılmasını istemediklerini ve bunun için ellerinden gelen her şeyi yapacaklarını açıkça belirtiyor. ABD işbirlikçisi faşist Alvaro Uribe hükümetinin tavrını belki de en iyi hükümet temsilcisi devlet bakanı Alejandro Ordóñez'in söyledikleri açıklıyor: "Suyun temel bir insan hakkı olarak anayasada tarif edilmesi mümkün değildir çünkü devlet kimseye itaat etmez, devlete itaat edilir". Su hakkı mücadelesinin meramını ise bir Nasa yerli topluluğu üyesi şöyle dillendirmektedir: "Her zaman burada olacağız, aynen bize hayat veren su gibi...".


Kaynak: Mavi Defter

Fotogaleri

EZLN Kamplarında 75 Gün

Telesur

Telesur Canlı Yayın

Prensa Latina

Latin Amerika Haber Ajansı

Bolivarsomostodos

Bolivarsomostodos
Türkçe

Bağlantılar

Desde El Sur

Ansiklopedik

Ansiklopedik Bilgiler
Wikipedia

Biliyor musunuz?
"Küba'ya 16 Eylül 2009'da resmi ziyarette bulunan Hırvatistan Devlet Başkanı Stjepan Mesic, adayı ziyaret eden ilk Avrupalı Devlet Başkanıdır."
 
  Tüm içerik kaynak göstermek koşuluyla izin almadan kullanılabilir. copyLEFT by Sendika.Org